آمنه شیرافکن
استادان حقوق و علوم سیاسی دانشگاه های تهران نسبت به تشکیل کمیته مبادلات مردمی با آمریکا در وزارت امور خارجه اعتراض دارند چرا که بر این اساس از این پس هرگونه سفر علمی استادان به کشور آمریکا یا استادان آمریکایی به ایران باید به اطلاع این کمیته برسد تا امکان سفر از سوی کمیته بررسی شود. براساس مواد این بخشنامه که خطاب به دکتر کریمی رئیس دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران ابلاغ شده هرگونه دعوت از اتباع آمریکا تحت هر عنوان برای سفر به ایران یا برعکس باید به اطلاع این کمیته برسد. همچنین وزارتخانه ها، سازمان ها و شرکت ها موظفند پس از انجام سفر اتباع یا نهادهای آمریکایی به جمهوری اسلامی ایران، گزارش سفر و شرح ملاقات های انجام شده را به اطلاع کمیته مبادلات مردمی با آمریکا برسانند.

صادق زیباکلام استاد دانشگاه تهران این بخشنامه را اهانت مستقیم به استادان دانشگاه می داند و می گوید: «هم برای وزارت امور خارجه متاسف هستم که اینطور بی اجازه به حریم استادان وارد می شود و بیش از آن برای وزارت علوم متاسفم که چطور نمی تواند از کیان علمی استادان در مقابل تجسس جلوگیری کند.» او می گوید: «سفرهای خارجی استادان در سابقه و پایه علمی و مزایای آنها تاثیرگذار است. از این گذشته ارائه مقاله استادان در سمینارها سطح علمی ایران در مجامع جهانی را نشان می دهد. اعضای هیات علمی دانشگاه ها دیگر به سطحی رسیده اند که تشخیص دهند چه سفری را بروند و چه سفری را نروند.»

یکی از استادان دانشگاه علامه طباطبایی که مایل نیست نامی از او برده شود، می گوید: «وضعیت دانشگاه تهران از ما بهتر است چراکه براساس بخشنامه حراست دانشگاه علامه طباطبایی سفر خارجی استادان به هر کشوری باید به اطلاع وزارت امور خارجه و حراست دانشگاه برسد و البته بیش از یک سالی است که این روال بر وضعیت سفرهای علمی- خارجی استادان حاکم است.»

زیباکلام می گوید : «رسم بر این است که استادان پیش از آنکه بخواهند راهی سفر شوند خلاصه مقاله، عنوان کنفرانس و مکان برگزاری آن را به گروه عملی خود اطلاع دهند اما جنس این اطلاع متفاوت از اطلاع رسانی جزئیات سفر به کمیته ویژه وزارت امور خارجه است چرا که استادان دانشگاه و گروه علمی و مدیرگروه می توانند در سطح آکادمیک پیشنهاداتی داشته باشند و از سویی در جریان متن مقاله قرار بگیرند و در این اطلاع رسانی تفتیشی صورت نمی گیرد.

در بخش دیگری از متن بخشنامه ای که روی تابلو اعلانات دانشگاه تهران قرار گرفته، نوشته شده است: «سفرهای مطالعاتی، ورزشی، آموزشی و فرهنگی سازمان های غیردولتی و انجمن های خیریه دانشگاهی و علمی از آمریکا به ایران و بالعکس باید در فرصت و موعد مقرر به اطلاع کمیته مبادلات مردمی رسانده و مجوز کمیته قبل از سفر اخذ شود.»

علی بیگدلی استاد دانشگاه بهشتی نیز بخشنامه های اینچنینی را موجب کاهش انگیزه استادان دانشگاه برای ارتقای سطح علمی می داند و می گوید: «ماجرا در دانشگاه شهید بهشتی مشابه علامه طباطبایی است، یعنی ما باید تمامی سفرهای خارجی را به حراست اطلاع دهیم نه صرفاً سفر به آمریکا را.» بیگدلی که چندی پیش به دانشگاه الزهرا (س) رفته بود، می گوید: «گویا وزارت علوم شرط داشتن مقاله های معتبر در سطح بین المللی مانند ISI را هم برای جذب استادان دانشگاه برداشته است. این را یکی از دوستانم که قرار است در دانشگاه الزهرا (س) هیات علمی شود برایم نقل کرد و بسیار تعجب کردم. البته ربط میان حذف مقاله علمی در سطح جهانی و بخشنامه هایی از این دست پرواضح است.» در پایان بخشنامه تاکید شده است: «چنانچه روادید جمهوری اسلامی ایران برای سفر اتباع و نهادهای آمریکایی به ایران خارج از رویه اعلام شده و بدون اطلاع و مجوز کمیته انجام شود، در مبادی ورودی کشور از ورود آنها جلوگیری می شود و مسوولیت این امر بر عهده فرد یا مقام دعوت کننده ایرانی خواهد بود.»

نقل از روزنامه سرمایه،9 دی 1387